Ben en Ria Meijland: paardenmensen in hart en nieren

0
476
Prijsuitreiking op het NK (Foto: Bert Heeren)

Ben Meijland (74) uit Limmen is ook dit jaar weer Nationaal Kampioen Traditioneel Gerij geworden. Naast zijn woonhuis en de schuren ziet u vaak twee fraaie Fjorden paarden lopen. Het zijn twee merries, Metje is bijna 30 jaar en Solisa is bijna 21 jaar. De edele dieren zijn de trots van Ben en zijn echtgenote Ria (73), beiden met hart en ziel verknocht aan de dieren, de sport en de rijtuigen.

Groenten- en bloementeelt

Ria draagt zorg voor alle kostuums die gedragen worden, want alles moet precies en tot in de details geregeld zijn qua kleding. Bij alle landelijke evenementen zijn deskundige juryleden die alles strikt controleren. Zo worden bijvoorbeeld de rokken van de dames licht opgetild om te zien of de juiste kousen/sokken gedragen worden. Zij maakt persoonlijk alle kostuums. Ben’s gehele leven staat al in het teken van paarden. Zijn dagelijks beroep was groenten- en bloementeelt, het bedrijf dat ter plekke is gevestigd wordt nu gerund door zoon en schoondochter. Ooit werkte Ben nog twaalf jaar bij papierfabriek Royal Crown van Gelder, als je echter vanuit het toen nog open Heemskerk kwam dan benauwde de fabriek je. ‘Maar geld verzoet de arbeid’ zegt het spreekwoord. Inmiddels zijn Ben en Ria alweer 46 jaar gevestigd in Limmen. Heemskerk is Heemskerk niet meer en alle vroegere tuinbouwgebieden zijn bijna opgeslokt door grootschalige woningbouw.

Ben’s paarden

Het eerste paard dat Ben ooit mende was van de buren, met paard en wagen toog Ben als jongeman naar de groenteveiling van Beverwijk, destijds de grootse veiling ter wereld voor aardbeien. Zijn eerste eigen dier was de grote pony Tosca, de kinderen reden fijn op de rug van het paard. Begin 80er jaren van de vorige eeuw reed Ben met een Fries, gespannen voor een Duitse jachtwagen, een rijtuig met ruimte voor twee personen op de bok en vier in de wagen. Ben zegt: ‘Een paard moet je beleren’, oftewel mens en dier moeten elkaar goed leren kennen en dan wordt het een eenheid. Ben’s paarden heeft hij altijd voor het plezier aangehouden, in totaal heeft hij ongeveer tien paarden “versleten”. De huidige Fjorden paarden hebben een stokmaat van 1.47m. en kunnen zowel op de rug worden bereden als voor het rijtuig. Het laatste is voor Ben ook het meest gebruikelijke. Ben Meijland maakt gemiddeld om de dag een rit met zijn paarden, die dan voor een rijtuig staan. Al meer dan 30 jaar doet hij mee aan nationale wedstrijden. Het is overigens jammer te moeten constateren dat bij de beide landelijke verenigingen: KNHS en NVTG (Nederlandse Vereniging Traditioneel Gerij) de vergrijzing ernstig toeslaat, er is amper aanwas van jonge(re) leden en liefhebbers, dat is jammer. Zo een mooie sport als deze zou nimmer mogen verdwijnen. De vraag die dan steeds rijst is, hoe activeer je mensen, hoe krijg je ze betrokken en waarom is er dan geen interesse meer voor deze mooie sportbeoefening?

Nationaal kampioen

Daar waar wij deze reportage beginnen met Ben Meijland kampioen moet eigenlijk staan twee maal… Hij werd inderdaad al tweemaal nationaal kampioen t.w. in Urk en Rotterdam. Tijdens het Nederlands Kampioenschap Traditioneel Gerij 2017 op 9 september, waarbij Femke Baltus, ook uit Limmen, als groom meereed. Dit werd gehouden in de Rotterdamse Manege. Hier behaalde Ben het hoogste aantal punten van de altijd zeer kritische jury, bestaande uit zes leden, t.w. drie dames en drie heren, die steeds onafhankelijk van elkaar jureren om enige vorm van beïnvloeding te voorkomen. Daarbij is o.a. de door Ria Meijland zelf gemaakte traditionele kleding een belangrijk onderdeel van. Er wordt ook met zogenoemde replica’s gereden, dat is weer van invloed op de jurering. Er worden verschillende onderdelen verreden bij de kampioenschappen en die tellen allemaal mee voor de puntentelling. Om er een aantal te noemen: algemene indruk, paarden, tuigen, rijtuigen, menner, en de algemene indruk rijdend. Deelname aan de kampioenschappen is op uitnodiging, er doen dan ongeveer 36 tot 38 rijtuigen mee. In Rotterdam reed Ben met een Karjol rijtuig, afkomstig uit Noorwegen, waarvan Ben’s rijtuig uniek is in Nederland en geheel in originele staat verkeert. Ook wordt uiterste zorg besteedt aan het dier en aan het tuigage. Alles wordt tot in de puntjes verzorgd waarbij ook het leer regelmatig in het vet wordt gezet om het mooi en soepel te houden. De Karjol stamt uit het jaar 1868 en loopt op vetassen. Het is een typische Noorse dokterswagen en bedoeld om in verre afgelegen streken patiënten te vervoeren. Het poetsen en verzorgen van tuig en wagen neemt soms wel twee dagen in beslag, echter het wordt met vakmanschap en vooral veel liefde gedaan. Tot grote verrassing van Ben zelf werd hij in Rotterdam voor de tweede maal in zijn carrière uitgeroepen tot Nationaal Kampioen. Een grote eer en dat zeggen Ben en Ria dan ook: ‘De eeuwige roem is een feest’. In de opslagloods van de rijtuigen staan honderden schitterende bekers, plaquettes en hangen heel veel rozetten, allemaal bewijzen van deelname en bekroning op het werk.

Collectie rijtuigen

Als we de opslagloods betreden ruik je het leer van de tuigen en een zweem van wagenvet, nostalgische geuren. Er staan onder andere een Amerikaan Paard met kampioenslint, Ben Meijland en Femke Baltus. Limmen heeft een nationaal kampioen in de paardensport… Spider, hiermee hebben nog Amish uit Pennsylvania gereden, een Noorse  boodschappenwagen, een Tilbury uit Engeland op twee wielen, de eerdergenoemde Karjol, ook op twee wielen, verder nog een Noorse bruidswagen en niet te vergeten een Speelwagen stammend uit 1878. Deze Speelwagen, een rijtuig die voor plezier werd gebruikt, stond jarenlang in het Museum voor de Bloembollenteelt, destijds gevestigd in “Vredeburg”, later verhuisde de wagen naar de bovenverdieping en is uiteindelijk bij Ben Meijland terecht gekomen om te gebruiken. Er is overeengekomen dat de wagen Limmen nimmer mag verlaten. Omdat de Speelwagen niets met de bloembollenteelt van dien heeft is deze niet mee verhuisd naar de Museale Hoek, ook is het te groot voor die ruimte. Het is beter, zoals nu gebeurt, de wagen te gebruiken. Ben heeft ervoor gezorgd dat de wagen weer in topconditie is, met schilderwerk van de hand van John Droog. Het is een lust voor het oog en regelmatig, bij goed weer, te zien in Limmen en omgeving. Vele adellijke en voorname, rijke families beschikten over een dergelijk rijtuig. De herkomst van dit rijtuig is helaas niet meer te achterhalen. Onder de wagen is het jaartal 1878 duidelijk leesbaar, het jaar van de bouw. Wel is bekend geworden dat de wagen in de strenge winter van 1963 in droogfabriek “Hollandia”, destijds de sukade surrogaatfabriek van van ’t Hof en Blokker geschilderd is door een huisschilder uit De Rijp, ook deze man weet niet waar de wagen oorspronkelijk vandaan komt. Het kan zijn dat de directie van dit bloembollenbedrijf de wagen ooit uit een boedel heeft gekocht en dat de wagen later door hen geschonken is aan het museum (en Hortus) waarmee zij veel binding hadden. Het is een echt pronkstuk geworden en er zijn al experts op dit gebied bij geweest die de Speelwagen als zeer bijzonder en uniek hebben beoordeeld. De hobby van Ben Meijland is een bijzondere en het zou jammer zijn als er geen jonge mensen meer te vinden zijn die in zijn voetsporen kunnen treden. Het samenspel tussen mens, dier en rijtuig is Ben op het lijf geschreven. Ben en Ria blijven echter nuchter onder het Nationaal Kampioenschap, maar trots op dit resultaat zijn zij wel! Een bekroning op de het werk.

Bron: LOV Krant – De krant van ondernemend Limmen